Hızlı ve Yavaş Düşünme (2011) / Daniel Kahneman

“Daniel Kahneman aynı zamanda beklenti kuramı (ya da belirsizlik koşullarında karar verme) üzerine çalışmasıyla ekonomi dalında Nobel Ödülü’nü de almış olan bir psikologdur.

2012’de verdiği Bildiğimizi Düşünmek başlıklı bir konferansında, ‘Kabul görmüş ve nesnel hakikatin ortak aranışı, bilimin merkezi görevidir. Ama hakikat duygusu, psikolojinin alanına giren öznel bir deneyimdir,’ demiştir. Bir başka deyişle, şeyleri bilmek için her şeyi göze alıyoruz ama, Hume’un da dikkat çektiği gibi, dünyayı duyularımız aracılığıyla algılıyoruz ve dolayısıyla da görüp işittiklerimize dair yorumlarımız her birimizde farklı oluyor. Hepimiz farklı bir hakikat deneyimine sahibiz. Kendi zihnimiz içinde bile hiçbir evrensellik veya standart bir algılama biçimi yoktur.”

“Kahneman kitabında meslektaşı Amos Tversky ile birlikte hüküm ve karar verme, özellikle de belli koşularda akla uygun bir biçimde öngörülebilir sistematik hatalar ve ön yargılar üzerine yaptıkları ünlü deneyleri özetler. Kahneman kendimize yabancı olduğumuzu, aslında düşüncelerimize her zaman hâkim olmadığımızı öne sürer. Ve endişe verici bir biçimde, sadece apaçık olana kör olmakla kalmayıp kendi körlüğümüze de kör olabiliriz. Eser birbirinden oldukça farklı iki düşünme biçimimizi ortaya koyar: Hızlı (sistem 1) ve yavaş (sistem 2).”

“Önünüzdeki masanın üzerinde bir lamba olduğu kanaatine nasıl vardığınızın ya da eşinizin telefondaki sesinde bir kızgınlık belirtisini nasıl saptadığınızın veya yoldaki bir tehditten henüz bilinçli bir şekilde onu fark etmeden önce kaçınmayı nasıl başardığınızın izini süremezsiniz. İzlenimleri, önsezileri ve pek çok kararı üreten zihinsel çalışma zihninizde sessizce ilerler. Kahneman bu dolaysız izlenimleri hızlı düşünme ya da Sistem 1 diye tanımlar. Sistem 2 düşünme tarzı ise dikkat ve çaba ya da felsefi bir ifadeyle, akıl içerir.”

“Hissettiklerin ne olursa olsun sakin ve nazik kal iyi bir tavsiyedir. Kahneman hareket ve ifadelerimizin fiilen hissettiklerimizi koşullandırdığını söyler.”

“Rasyonalist düşünceden sadece ona gerçekten gereksinim duyduğumuzda yararlandık. Düşüncelerimiz duygu tarafından yozlaştırılamaz, aksine düşünce tarzımız büyük ölçüde duygusaldır.”

“Sistem 1 inanma ve onaylama yanlısıdır, sorgulama değil. Bu düşünme tarzı, böyle bir şey hiç yokken bile her zaman olaylar arasında bağlantılar ve nedensellik ilişkisi arar. Olayları, aslında nadir bulunsa da nedensellikle örmekten hoşlanırız ve bu davranış rastgele süreçlerin hiç de rastgele değilmişe benzemesi ya da öyle görünebilmesi gerçeği tarafından desteklenir. Oysa Rastlantısal olayların nedensellikle izah edilmesi kaçınılmaz bir biçimde yanlıştır.”

“Gerek aşırı öngörüler gerek zayıf belirtilerden hareketle nadir olayları öngörme isteği, Sistem 1’in tezahürleridir. Ve Sistem 1 için kendine fazla güvenen hükümler üretmek doğaldır çünkü güven el altındaki kanıttan en iyi hikâyeyi anlatabilme tutarlılığınca belirlenir. Uyarı: Sezgileriniz fazlasıyla aşırı öngörüler doğuracak ve onları çok çok fazla inanma eğiliminde olacaksınız.”

“Benim iş işten geçtikten sonra farkına varma tehlikesinden kaçınmaya yönelik kişisel politikam, uzun vadeli sonuçlar doğuracak kararlar verirken ya çok titiz ya da tümüyle rastgele davranmaktır.”

“Düşünme şeklimiz bildiklerimizi belirlediği için psikolojik araştırma, felsefi hakikatin aranmasından büyük bir rol alır.”

Daniel Kahneman

Daniel Kahneman (Doğum: 5 Mart 1934 Tel-Aviv) Amerikalı psikolog.

Kudüs İbrani Üniversitesi’nde psikoloji ve matematik eğitimi aldı. Kaliforniya Üniversitesi’nde psikoloji eğitimine devam etti. Anne Treisman ile evlendi.

“Beklenti Teorisi”ni Amos Tversky ile birlikte kuran iki deneysel psikologlardan biridir. Bireylerin riskli ve belirsiz koşullardaki karar ve tercih süreçleri ile ilgili bahisler türetip cevaplarını da kendileri vererek binlerce karar örneği geliştirmişlerdir.

Bireylerin sonuçları kesin olan şeyleri abartarak bunlara, sonuçları kesin olmayan şeylerden daha fazla değer verdiklerini kabul etmektedirler. Yani insanlar karışık, riskli durumlarda, karar verirken, her zaman mantıklı ve akılcı davranmazlar.

Makul kararlar almayan insan modeli, ekonomi alanında genel kabul görmüş, rasyonel ve mantıklı davranan, kendi çıkarlarını gözeten insan modeliyle çelişmiştir.

Rasyonel ekonomi dünyasına, psikolojinin, zihinselliğin, bahislerin, belirsizlik ve rastgeleliğin girmesini sağlayan Kahneman 10 Aralık 2002’de Stokholm’de Nobel Ekonomi Ödülü’ne layık görülmüştür. Prospect dergisi tarafında 2015 yılının Nisan ayında açıklanan ve yaklaşık 3000 kişi ile yaptığı dünyanın önde gelen düşünürleri anketinde Kahneman sekizinci sırada yer almıştır.

Kitapları:

Kahneman, D., Slovic, P., ve Tversky, A. (1982). Judgment under uncertainty: Heuristics and biases. New York: Cambridge University Press.

Kahneman, D., Diener, E., ve Schwarz, N. (ed). (1999). Well-being: The foundations of hedonic psychology. New York: Russell Sage Foundation.

Kahneman, D., & Tversky, A. (e). (2000). Choices, values and frames. New York: Cambridge University Press.

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/Daniel_Kahneman

Bilgi Paylaştıkca Çogalır...

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[+] kaskus emoticons nartzco

İfade eklemek için tıklayınız.

SmileBig SmileGrinLaughFrownBig FrownCryNeutralWinkKissRazzChicCoolAngryReally AngryConfusedQuestionThinkingPainShockYesNoLOLSillyBeautyLashesCuteShyBlushKissedIn LoveDroolGiggleSnickerHeh!SmirkWiltWeepIDKStruggleSide FrownDazedHypnotizedSweatEek!Roll EyesSarcasmDisdainSmugMoney MouthFoot in MouthShut MouthQuietShameBeat UpMeanEvil GrinGrit TeethShoutPissed OffReally PissedMad RazzDrunken RazzSickYawnSleepyDanceClapJumpHandshakeHigh FiveHug LeftHug RightKiss BlowKissingByeGo AwayCall MeOn the PhoneSecretMeetingWavingStopTime OutTalk to the HandLoserLyingDOH!Fingers CrossedWaitingSuspenseTremblePrayWorshipStarvingEatVictoryCurseAlienAngelClownCowboyCyclopsDevilDoctorFemale FighterMale FighterMohawkMusicNerdPartyPirateSkywalkerSnowmanSoldierVampireZombie KillerGhostSkeletonBunnyCatCat 2ChickChickenChicken 2CowCow 2DogDog 2DuckGoatHippoKoalaLionMonkeyMonkey 2MousePandaPigPig 2SheepSheep 2ReindeerSnailTigerTurtleBeerDrinkLiquorCoffeeCakePizzaWatermelonBowlPlateCanFemaleMaleHeartBroken HeartRoseDead RosePeaceYin YangUS FlagMoonStarSunCloudyRainThunderUmbrellaRainbowMusic NoteAirplaneCarIslandAnnouncebrbMailCellPhoneCameraFilmTVClockLampSearchCoinsComputerConsolePresentSoccerCloverPumpkinBombHammerKnifeHandcuffsPillPoopCigarette