Proust Etkisi

Koku hatıraları canlandırabilir, bu duruma Proust Etkisi denir.

Aslında koku, farkında olmasak bile belki de en savunmasız algımızdır. Diğer bütün duyu sistemleri talamusa bir sinyal göndermek ve algının gerçekleştiği yüksek seviyeler de dahil olmak üzere beynin geri kalanına bağlanmak için izin istemek zorundadır. Ancak koku ile ilgili bilgileri taşıyan sinirler asla izin almazlar. Koku sinyalleri talamusa uğramaz ve doğrudan beyindeki nihayi varış noktasına ulaşırlar. Bu sinyaller alt kademelerin onayına başvurmazlar bile.

Bu varış yerlerinden birisi Praust Etkisinin anlamlı hale geldiği amigdaladır. Zira amigdala sadece duyusal deneyimlerin oluşumuna değil, aynı zamanda duyusal deneyimlere ait hatıraları da yönetir. Koku, amigdalayı doğrudan uyardığı için duyuları da doğrudan uyarır. Ardından koku sinyalleri beynimizde karar vermemizde rol oynayan orbitofrontal kortekse yol alır. Bu esnada koku; “sana hatırlamaya değer bir duygu veriyorum, bu duyguyla ne yapacaksın?” der.

Konu ile ilgili yapılan bir çalışma, koku alma ile uykudan oluşan birleşimin bildirimsel hafıza pekiştirmesini geliştirdiğini gösterdi. Deney ve kontrol grupları çalışmaları farklı ortamlarda gerçekleştirdiler. Amaç 52 destelik hayvan resimli kartların tanımasını amaçlayan bildirimsel bir hafıza testini gerçekleştirmekti.

Kontrol grupları teste normal şekilde tabi olurlarken deney grubları oyunu gül kokusu olan bir odada oynadılar. Ardından tüm gruplar uyumaya gittiler. Kontrol gruplarının normal ortamda uyumasına müsaade edildi. Bunun yanı sıra deney grupları uyuduktan sonra odalarına gül kokusu verildi. Ertesi gün tüm gruplar uyandığında deneklerin bir önceki gün keşfedilen kart çiftleri ile ilgili bilgileri test edildi. Koku verilmeyen denekler % 86 oranında doğru cevap verirken, uykuda kokuya maruz kalan denekler % 97 oranında doğru cevap verdiler. Sonuç itibariyle deney, kokunun uyku sırasında gerçekleşen çevrimdışı işlemler sırasında hatırlamayı geliştirdiğini ortaya koymuştur.

Aslında günümüz şartları düşünüldüğünde, eğitim sektöründeki acımasız rekabet ortamında sadece uyuyarak elde edilebilecek bu % 11 lik fark, sanırım çok fazla kişi tarafından bilinmiyor. Bunları yazacağıma gidip eğitim kurumlarıyla konu üzerinde çalışsam iyi olacak. Amann, üşeniyorum ya. Ehi.

Bilgi Paylaştıkca Çogalır...

13 Cevaplar Kime:“Proust Etkisi”

  1. Merhabalar Benoyum,

    Kokunun bilimsel varlığı ile diğer işlevleri hakkında pek bilgim yoktu. Ancak makalenizi okuduktan sonra kokunun bir diğer işlevine daha şahit olduk. Ancak beni en çok etkileyen, özlemeini duyduğum ve hasretini çektiğim eski günlerimin kokusuna benzer kokuyu aldığım da öyle çok mutlu oluyorum ki, sanki zaman tünelinde ya da makinasında yolculuk yaparak özlediğim eski günlere erişmiş gibi hissediyorum kendimi, bu da çok mutlu ediyor beni.

    Selam ve dualarım size, en Güzel’e emanet olun saygılarımla.

    ********************************

    Belki de koku, sadece geçmişe ışınlanmamızı sağlayan bir zaman makinesinin kapılarını aralıyordur bize. Neden olmasın?

  2. Anjelika says:

    Ah bir de üşenmesen… Kesinlikle bütün öğrenciler sana minnettar kalırdı… :D

    ******************************

    Bizim öğrenciler derste de uyudukları için koku ne kadar fayda eder çok emin değilim aslında. ehi.

  3. Eğitim kurumları artık her konuyu farklı bir koku eşliğinde verebilir…
    Gece de anneler aynı kokuyu yavrularının odalarına fıf fıs fısssssss…

    Ama Avrupa’da otistik çocukların sınıflarında çocukların ilgisini çekebilmek ve onları rahatlatmak için koku terapileri uyguluyorlardı.
    Kağıt üzerine döktükleri kokuları sıranın üzerine bırakıyorlar .Havaya yayılan koku çocuğu/öğrenciyi etkiliyor. Bundan çok güzel sonuç aldıklarını belirtmişlerdi . Zihinsel ve bedensel engelli öğrencilerin eğitiminde kullanılmasını önermişlerdi.

    Bu bilgilerin de doğruluğunu bilimsel verilerle pekiştirmiş olduk…

    İyi ki varsın…

    ******************************

    Öğrenci şöyle diyor: “Ulan bu gün hangi kokuya çalışacaktık ya?” ehi.

  4. Anjelika says:

    En azından uyurken bilinçaltına ulaşılırdı işte. Zaten br şey öğrendikleri yok bu durumda, yeni bir şeyi denemekten br zarar gelmez ki. :)

    ****************************************

    Sınavlar da bilinçaltından olsa. ehi.

  5. kendimi bildiğimden beri,bir insanla frekansımızın tam tutup tutamıyacağını anlama için onu koklamam gerektiğini söylerim.hatta bunu dostlarım da bilirler.izmire kadar gidip iki arkadaşı koklamışlığım vardır:)))ciddiyim.benim için insanın kokusu belirleyicidir,ahanda işte budur dedirtir.bir nevi turnusol kağıdı.yani sadece
    eğitimde değil(ki o harika bir fikir,el atmalı)uygun insanları çevrede biriktirmede önemli bir araçtır.güzel kokan insanın dostluğu da hoştur:))bunun için garip teleplerim bile olmuştur,gelirken koku sürmesen de seni koklasam falan şeklinde:))birden fark ettim.ben iyimiyim?????:))

    ********************************

    :)) “Sizinle tanışabilir miyim?” yerine “Sizi koklayabilir miyim?” demek eğlenceli olabilir. Fakat sanırım toplum buna hazır değil. ehi.
    Bu arada kötü kavun alman imkansız görünüyor. :))

  6. Kozmetik sektörü de olayın farklı boyutuyla ceplerimizi eritiyor…

    Duygu ve davranışlarımıza yön verecek onların istediği yönde bizi tetikleyecek kokular üretip duruyorlar…Hadi rast gele :)

    **************************************

    Hem de nasıl. Bir sonraki yazıda bundan bahsedeyim bari. Oh.

  7. Berrin Hanım’ın yazısına bir hamişim var müsade ederseniz.
    Karşılaştığımız birine şunu diyebilir miyiz o zaman Berrin Hanım?

    Biz daha önce sizinle koklaşmış mıydık?.

    ******************************

    Diyebiliriz tabi. Sağırsa ya da ondan daha hızlı koşa biliyorsak problem yok. ehi. :))

  8. kokusunu almadığımızda bazı tadları ayırt edemediğimizi anlatan bir yazı vardı bizim kızların kitaplarında dur onu bulup bidaha okuyayım…
    sınıf sınıf bu koku da ne hıımmm mıkırcığın altını değiştirmek lazım bizim en favori kokumuz bu son zamanlarda :))

    ******************************

    Koku olmadan tad da olmaz.
    Bu arada mıkırcık siz uyurken de aynı şeyi yapıyorsa gün içerisinde öğrenme performansı ne biçim artar ya. :)

  9. Koku hatıraları canlandırdığı için psikyatride de kullanılabilir. Hatırlanmakta zorlanılan olayların içinde koku varsa neden olmasın…
    Köpekler kokuları en iyi saklayan canlılar değil mi? Polisler de onlardan faydalanmıyorlar mı?
    Sevdiğimiz ve sevmediğimiz insanların kokuları? Kokuları mı sevmemizi sağlıyor, sevdiğimiz için mi kokularını seviyoruz…

    **************************************

    Bizde polisler sadece köpeklerin koku duygusundan değil onların sivri dişlerinden de faydalanıyor. :)
    Kokuları mı sevmemizi sağlıyor, sevdiğimiz için mi kokularını seviyoruz? Sert soru. Sanırım her ikisi de. :)

  10. Beyin ne ilginc calisiyor degil mi? Haifazaya koku ile beraber alabiliyor bazi anilari veya yerleri. Guzel kokularla hatirlayacagimiz anilar dilerim:)

    **************************************

    Tüm anılarımızın kokuları vardır. Sadece farkında değiliz.

  11. evet seni koklamak istiyorum dediğim insanlar var.onları çok merak ediyordum ve yadırgamadılar.sanırım bu iyi bir şey.gelecek adına umut verici:)))aksilik bu ya kavun sevmem:))kokusu bir tuhaf…..

    ***************************************

    Koku bir çok bilgiyi ihtiva ediyor. Yeter ki onu algılayabil. Bence bu bir yetenek. :) Şanslısın.

  12. misafir says:

    hmmm karamelli badem kokusu ve pırrr almanya’dayım şu an. çok mu özledim nedirThinking

  13. Kokular filtrelenmeden beyne ulaşır ve insanı ışınlar.

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[+] kaskus emoticons nartzco

İfade eklemek için tıklayınız.

SmileBig SmileGrinLaughFrownBig FrownCryNeutralWinkKissRazzChicCoolAngryReally AngryConfusedQuestionThinkingPainShockYesNoLOLSillyBeautyLashesCuteShyBlushKissedIn LoveDroolGiggleSnickerHeh!SmirkWiltWeepIDKStruggleSide FrownDazedHypnotizedSweatEek!Roll EyesSarcasmDisdainSmugMoney MouthFoot in MouthShut MouthQuietShameBeat UpMeanEvil GrinGrit TeethShoutPissed OffReally PissedMad RazzDrunken RazzSickYawnSleepyDanceClapJumpHandshakeHigh FiveHug LeftHug RightKiss BlowKissingByeGo AwayCall MeOn the PhoneSecretMeetingWavingStopTime OutTalk to the HandLoserLyingDOH!Fingers CrossedWaitingSuspenseTremblePrayWorshipStarvingEatVictoryCurseAlienAngelClownCowboyCyclopsDevilDoctorFemale FighterMale FighterMohawkMusicNerdPartyPirateSkywalkerSnowmanSoldierVampireZombie KillerGhostSkeletonBunnyCatCat 2ChickChickenChicken 2CowCow 2DogDog 2DuckGoatHippoKoalaLionMonkeyMonkey 2MousePandaPigPig 2SheepSheep 2ReindeerSnailTigerTurtleBeerDrinkLiquorCoffeeCakePizzaWatermelonBowlPlateCanFemaleMaleHeartBroken HeartRoseDead RosePeaceYin YangUS FlagMoonStarSunCloudyRainThunderUmbrellaRainbowMusic NoteAirplaneCarIslandAnnouncebrbMailCellPhoneCameraFilmTVClockLampSearchCoinsComputerConsolePresentSoccerCloverPumpkinBombHammerKnifeHandcuffsPillPoopCigarette