content top

The Life You Can Save (2009) / Peter Singer

The Life You Can Save (2009) / Peter Singer

“Şayet insanlar yeterince yiyecek, su veya sağlık hizmeti bulmadığı için ölüyorsa ve siz büyük bir şey feda etmeksizin bunu önleyebiliyorsanız, bunu önlemeniz gerekir. Yardım kuruluşlarına para bağışında bulunarak hayat kurtarma sorumluluğunu, fazla bir bedel ödemeksizin doğrudan gerçekleştirebilirsiniz. Dolayısıyla yardım kuruluşlarına yardımda bulunmamak yanlıştır.” “Çoğumuz boğulmakta olan bir...

Devamı...

Siyah Kuğu (2007) / Nassim Nicholas Taleb

Siyah Kuğu (2007) / Nassim Nicholas Taleb

“Batı Avustralya’da ilk kâşifler tarafından bir siyah kuğu görülünceye kadar, insanlar kuğuların beyaz olduğunu varsayıyordu; beyaz olmaları kuğuların tarifinin bir parçasıydı. Buna karşılık Nassim’in kitabında işaret ettiği gibi, tek bir farklı çeşit, varsayımlarımızın yanlışlığını ortaya çıkartmak için yeterlidir.” “Az sayıdaki Siyah Kuğular, dünyamızdaki neredeyse her şeyi...

Devamı...

Boktanlık Üzerine (2005) / Harry Frankfurt

Boktanlık Üzerine (2005) / Harry Frankfurt

“Princeton’da ahlak felsefesi profesörü olan Harry Frankfurt’a göre zırvalık her yanımızı sarmış durumda fakat biz işin gerçek yüzünü görebilmiş değiliz. Bu sebeple zırvalığın kuramını oluşturmamız gerekir.” “Zırvalığın palavraya benzeyen tarafı, bilerek yanıltmaya yönelik fakat düpedüz bir yalan göre biraz daha geride kalan bir girişim olmasıdır. Zırvalık gösteriş amaçlı da...

Devamı...

İktidarı Anlamak (2002) / Noam Chomsky

İktidarı Anlamak (2002) / Noam Chomsky

“Chomsky dilin adil olmayan edimlerin üstünü örtmek için nasıl kullanıldığına ve suistimal edildiğine dair bir tartışmayla başlar ve sözcüklerin sözlük anlamları ile ideolojik savaşta konumlandırılan anlamları arsında bir ayırım yapar. Örneğin, ana akım medya Birleşik Devletlerin gerçekte Güney Vietnam’a saldırmasına rağmen, onu savunduğu iddiasına karşı çıkmamıştır. Savunma burada anlamının...

Devamı...

Simülakrlar ve Simülasyon (1981) / Jean Baudrillard

Simülakrlar ve Simülasyon (1981) / Jean Baudrillard

“Baudrillard’ın düşüncesi genel olarak benlik, özgür irade, bilgi ve hatta varoluşçuların otantik bir hayat yaşama fikri gibi sorunlara odaklanan Batı Felsefesi geleninden muazzam ve bir hayli yıkıcı bir kopuşa işaret eder. Bunun yerine Baudrillard’ın tasavvuru, bireyselliğin bir mit olduğu ve insanlara medyada ne yaşanıyorsa onu yansıtan, tek amaçları sembol ve göstergeleri tüketmek olan birimlerin olduğu...

Devamı...

Wholeness and the Implicate Order (1980) / David Bohm

Wholeness and the Implicate Order (1980) / David Bohm

“Bohm birbirinden çok uzak olan atom altı parçacıklarının, ışık hızında hareket eden fiziki sinyallerle açıklanamayacak bir şekilde, hala birbirleriyle iletişim kurabildiklerini gösteren laboratuvar sonuçlarına hayran kalmıştı. Böylesine anlık ya da yerel olmayan bir iletişim, Bohm’a evrenin madde parçacıklarını içeren bir boşluk olmadığını, aksine boşluğun kendisinin zekâya sahip canlı bir şey...

Devamı...

Adlandırma ve Zorunluluk (1972) / Saul Kripke

Adlandırma ve Zorunluluk (1972) / Saul Kripke

Yirminci yüzyılda Gottlob Frege, Bertrand Russell, Ludwig Wittgenstein ve dil analizi geleneği içindeki başka düşünürler kendilerini, felsefeyi budayıp esaslarına geri götüren kurtarıcılar olarak gördü. Dilin yanlış kullanımı apaçık bir şekilde anlamsız metafiziğin serpilmesine imkân tanımıştı, oysa dil iyi kullanıldığı takdirde bize gerçekliğin daha isabetli bir resmini verebilirdi. Analitik...

Devamı...

Bir Adalet Teorisi (1971) / John Rawls

Bir Adalet Teorisi (1971) / John Rawls

“John Rawls’ın kitabı, adil olma meselesine yönelik dâhice yaklaşımından dolayı ahlak ve politika felsefesinin anahtar metni niteliğindedir. Rawls fırsat eşitliğine odaklanır. Kitabın ünlü sorusu şudur: Yurttaşlar geçici olarak toplum içindeki yerlerine (varlıklar, statüler vb.) dair farkındalıklarından yoksun bırakılsalar ve sonra da kendilerine, her şeyi olabilecek en adil şekilde düzenlemeleri söylense...

Devamı...

İyinin Egemenliği (1970) / Iris Murdoch

İyinin Egemenliği (1970) / Iris Murdoch

Kitabın başlığı Platon’un iyi ideası, yani insanların ancak bir anlığına görebildikleri ama yine de hayatlarının, genellikle farkında olmadıkları bir şekilde peşinde geçirdikleri bir şekilsiz gerçeklik ya da evrenin temelinde yatan düzen ile ilgilidir. Murdoch’ın zihnin eylemle ilişkisine dair benzetmesi, başka hiçbir şey hareket etmese de dönebilen bir tekerlek, mekanizmanın bir parçası değildir...

Devamı...

Yeni Yılda Yeni Umutlar Olsun…

Yeni Yılda Yeni Umutlar Olsun…

Küçük istavrit, yiyecek bir şey sanıp hızla atıldı çapariye. Önce müthiş bir acı duydu dudağında, gümbür gümbür oldu yüreği. Sonra hızla çekildi yukarıya. Aslında hep merak etmişti denizlerin üstünü, neye benzerdi acep gökyüzü? Bir yandan büyük bir merak, bir yanda ölüm korkusu. Dudağı yarıklar denir, şanslıdır onlar; hani görüpte gökyüzünü ve insanı, oltadan son anda kurtulanlar. Ne çare,...

Devamı...

Yaradanımız Medya (1967) / Marshall McLuhan

Yaradanımız Medya (1967) / Marshall McLuhan

“McLuhan, alfabe ve matbaanın zihinsel açıdan çok daha parçalanmış, izole ve özelleşmiş bir insan türü yarattığından bahseder. Biz bir yandan hala alfabeyi kullanırken ifadesi açısından farklı olan medya, hem başkaları üzerinde kat kat daha büyük bir etkiye hem de bizim başkalarından sonsuzca etkilenmemize olanak tanıyor. Geç Orta Çağ’da eğitimli bir kişi birkaç yüz cilt kitaptan oluşan bir...

Devamı...

Kelimeler ve Şeyler (1966) / Michel Foucault

Kelimeler ve Şeyler (1966) / Michel Foucault

“Kelimeler ve Şeyler, Michel Foucault’yu Fransa’nın ünlü bir entelektüeli haline getiren kitaptır. İnsan Bilimlerinin Bir Arkeolojisi alt başlığını taşıyan kitap yaygın dünya görüşünün basit birer ifadeleri olan disiplinler ile bilginin, nasıl kültürel bir ürün olduğunu göstermeye çalışır.” “Foucault hiçbir şeyi nesnel algılamadığımız gibi kategori sistemlerimizin de varsayımlardan ibaret,...

Devamı...

Bilimsel Devrimlerin Yapısı (1962) / Thomas Kuhn

Bilimsel Devrimlerin Yapısı (1962) / Thomas Kuhn

“170 sayfadan ibaret olan Bilimsel Devrimlerin Yapısı bir milyonunu üzerinde satış yaptı, 24 dile çevrildi ve hem doğa hem de toplum bilimlerinde bütün zamanların en çok atıfta bulunulan eserlerinden biri haline geldi.” “Kuhn paradigmaların kendilerine sorulan soruların çoğuna kendi dönemlerinde yanıt sağlayan bir doğruluğa sahip olabileceğini ama yine de aynı zamanda temel olarak yanlış olabileceklerini...

Devamı...

Öğretmenlerimiz…

Öğretmenlerimiz…

Oyumben kitabından bir alıntıyla 24 Kasım Öğretmenler Günü’nü kutluyorum: “Genel olarak eğitim sistemi konusunda kafam çok karışıktı. Sistem tek bir doğru cevap olduğunu öğretmek üzerine inşa edilmiş gibiydi. Bilgileri içselleştirmek ve hayatta bize yol gösterecek öğretiler haline getirmekten ziyade, sınavda sorulan soruların doğru cevaplarını verebilmek için ezberliyorduk. Doğru cevap sadece bir...

Devamı...

İnsanlık Durumu (1958) / Hannah Arendt

İnsanlık Durumu (1958) / Hannah Arendt

“Arendt, Nazi subayı Adolf Eichmann’ın Kudüs’te gerçekleştirilen duruşmasını konu alan çalışması Kötülüğün Sıradanlığı: Eichmann Kudüs’te adlı eseriyle şöhrete kavuşmuştur. İnsanlık Durumu kitabı ise bir siyaset felsefesi örneği olarak okunabileceği gibi, insan potansiyeline dair oldukça ilham verici bir teori sunmaktadır.” “Arendt’e göre doğa esas itibarıyla döngüseldir; fani varlıklar...

Devamı...

Felsefi Soruşturmalar (1953) / Ludwig Wittgenstein

Felsefi Soruşturmalar (1953) / Ludwig Wittgenstein

Wittgenstein’ın Tractatus Logico-Philosophicus adlı eseri, Russell tarafından yazılmış bir ön sözle hem Almanca hem de İngilizce yayımlandı. Norveç’teki bir ahşap kulübe inzivaya çekilerek yazılmış bu eserin kilit cümlesi, ‘dilimin sınırları dünyamın sınırlarıdır.’ Dil olguların resmini ifade etmekle yetinmelidir; diğer şeylerden, soyut kavramlar, değer, felsefe de dâhil, söz etmek manasızdır....

Devamı...

Mahmut Sadi’nin Bir Öğrencilik Anısı

Mahmut Sadi’nin Bir Öğrencilik Anısı

“Yıl 1923… İstanbul Üniversitesi’nde öğrenci olduğum sıralar. Okul duvarında bir ilan görüyorum. ‘Avrupa’ya talebe yollanacaktır.’ ‘Allah Allah’ diyorum, ülke yıkık dökük yıl 1923… Avrupa’ya talebe! Lüks gibi gelen bir şey, ama bir şansımı denemek istedim. 150 kişi içerisinde 11 kişi seçilmişiz. Benim ismimin yanına Atatürk, ‘Berlin...

Devamı...

İkinci Cins (1949) / Simone de Beauvoir

İkinci Cins (1949) / Simone de Beauvoir

“İkinci Cins sadece tarihte ve toplumda kadının rolüyle değil, aynı zamanda bir arketip ve ‘öteki’ fikriyle değiştirilebilir felsefi bir kategori olarak ‘kadın’la ilgilidir. Bu felsefi temel, kitabı diğer feminist çalışmaların üstüne taşımış ve okumasını çok etkileyici hale getirmiştir. De Beouvoir’ın bu çalışması yedi yüz sayfadır ve özetlenmesi pek de kolay değildir. Birinci bölüm beş...

Devamı...

Varlık ve Hiçlik (1943) / Jean Paul Sartre

Varlık ve Hiçlik (1943) / Jean Paul Sartre

“Varlık ve Hiçlik kitabını anlamak için Sartre’ın bu dünyayı ikiye bölen temel ayrımıyla başlamamız gerekir: Kendilik bilinci olan şeyler (kendi için varlık) ve buna sahip olmayan şeyler (kendinde şeyler, etrafımızdaki dünyayı oluşturan nesneler). Bilinç kendisi için var olur çünkü kendi bilincine varabilir. Kitabın büyük bir bölümü, bu türden bir bilince ve bunun gerçek anlamda ona sahip olanlar,...

Devamı...

Olmak ya da Olmamak!

Olmak ya da Olmamak!

Katlanmak mı daha soylu… Zalim kaderin yumruklarına? Diretip… Dur, yeter demek mi? Ölmek, uyumak. Ama. Rüya görebilirsin uykunda. O fena. İşte bu düşüncedir… Felaketi yaşanır kılan. Yoksa… Kim katlanır zamanın kırbacına? Zorbanın kahrına… Hakaretine… Gururun çiğnenmesine? Adaletin bu kadar yavaş. Yüzsüzlüğün bu kadar hızlı yürümesine? İyi insanın… Kul olmasına...

Devamı...

Dil, Doğruluk ve Mantık (1936) / A. J. Ayer

Dil, Doğruluk ve Mantık (1936) / A. J. Ayer

“Ayer’in doğrulama ilkesi bir cümlenin, ancak o dili kullanan bizlerin söz konusu cümlenin doğruluğu konusunda hemfikir olabildiğimiz belirli koşullar mevcutsa anlamlı olduğunu söyler çünkü anlamlı bir cümlenin doğruluğu gözlemlenebilen, mümkün bir duruma tekabül etmelidir. Örneğin, ‘Mars’ta uzaylılar var’ cümlesi anlamlı bir cümledir zira bu cümleyi neyin ispatlayacağını biliriz: gözlem ya da...

Devamı...

Bilimsel Araştırmanın Mantığı (1934) / Karl Popper

Bilimsel Araştırmanın Mantığı (1934) / Karl Popper

“Kitap, Viyana Çevresi’nin yarattığı ve bütün felsefi sorunların yalnızca dile bakılarak çözülebileceğine inanarak Aristoteles okumamış olmasıyla ünlü Wittgenstein’da tipik örneğini bulan dil-çözümleme felsefesine bir tepkiydi. Popper ise tam tersine, felsefenin amacının gerçek dünya sorunlarına açıklık getirmek olduğuna inanıyordu: Felsefe bize, bu evrendeki yerimize dair bir şeyler anlatma peşinde...

Devamı...

Mutlu Olma Sanatı (1930) / Bertrand Russel

Mutlu Olma Sanatı (1930) / Bertrand Russel

“Russel’e göre mutluluk, başkalarından farklı olduğumuz inancına dayalı içe bakışla bastırılır. Kendimizi davalarla, tutkularla, ilgilerle özdeşleştirip başkalarının iyiliğini kendimizinkinden daha fazla önemseyerek de kazanılır. Russel bunu felsefe sayesinde değil, tecrübe ile öğrenmiştir. Hayatı, bazı hususlarda Viktoryen ahlak ve günah fikrine bir tepkiydi. Freud gibi o da cinselliğin ve aşkın...

Devamı...
content top