Adalet (2009) / Michael J. Sandel

“Michael Sandel’ın Harvard’da politika felsefesi üzerine verdiği, adaletin ezeli ve çok sıkıntılı meselelerine günümüzden örneklerle ışık tuttuğu ünlü dersleri yeni bir nesli, ahlaki akıl yürütmenin heyecanına dönmeye ikna etmiştir. Adalet: Yapılması Gereken Doğru Şey Nedir? Adlı kitabının büyük bölümü Aristoteles, Bentham, Mill, Rousseau, Kant ve Rawls’un fikirlerini tartışır ve bu bölümler kendi içlerinde oldukça dahicedir. Bununla birlikte Sandel’in ilk kitapları, kendi felsefesinin izahı için yalnızca zemin hazırlar.”

“Sandel, Aristoteles’in şeylerin telosuyla, yani nihai sonuçları ya da amaçlarıyla ilgilendiğine dikkat çeker. Onun adalet kavramı da amaç fikri üzerine kuruludur. Aritoteles’in verdiği örneklerden biri, sadece belli sayıda flütü olan bir şehirdir. Bunları kim kullanmalıdır? Şehrin en zengin üyelerine ya da en yakışıklılara veya en nüfuzlu olanlara değil, en iyi flüt çalanlara bunların gitmesi gerekir çünkü flütler iyi çalınsın diye yapılırlar. Bir topluluk ya da kendi içinde şehrin amacı, vatandaşlarının karakterlerini geliştirmek ve ahlaklı bir polis (şehir devleti) yaratmak, iyinin vücut bulmasını sağlamaktır. Toplumlar aynı zamanda erdemi yüceltmek için, yani bizi daha iyi insanlar haline getirmek için vardır.”

“Demokratik toplum yurttaşlarından kamu alanına girdiklerinde ahlaki ve dini inançlarının arkalarında bırakmalarını istemek, hoşgörü ve karşılıklı saygıyı güvence altına almanın bir yolu olarak görünüyor olabilir. Fakat uygulamada bunun tam tersi doğru olabilir. Ulaşılması mümkün olmayan bir tarafsızlık kisvesi altındayken önemli kamusal sorunlar üzerine karar vermek, güçlü bir geri tepme ve kızgınlığa davetiye çıkarmaktır. Asli ahlaki yükümlülüklerden yoksun bir politika, yoksullaşmış bir medeni hayata doğru gider. Liberallerin basmaktan korktuğu alanlara köktendinciler üşüşür.”

“Sandel için bir ortak fayda politikası yurttaşlık, fedakârlık ve hizmetin değerinin kabul eder ve piyasaların ahlaki sınırlarını bilir. Ona göre çağdaş hayatta yanlış giden şeylerin birçoğu piyasa mantığının, ilgili olmadığı alanları istila etmesiyle ilgilidir: paralı askerlerden taşeron askerlik hizmeti alan ülkeler; açık piyasada böbrek satışı yapma; hali vakti yerinde öğrencilere burs verme; kar amaçlı cezaevleri. Ama adalet sadece bir şeyleri dağıtmanın doğru yolu ile ilgili bir konu değildir. O aynı zamanda bir şeylere değer biçmenin yoluyla da ilgilidir der Sandel.”

“Kimi zaman ahlaki akıl yürütmeyi başka insanları ikna etmenin bir yolu olarak düşünürüz. Fakat bu da aynı zamanda kendi ahlaki yargılarımızı sınıflandırmanın, neye ve neden inandığımızı anlamanın bir yoludur.”

“Adalet kaçınılmaz bir biçimde yargılayıcıdır, adalet sorunu onur ve erdem, gurur ve kabul gibi rekabet halindeki kavramlarla derin bir biçimde ilişkilidir. Adalet sadece bir şeyleri dağıtmanın doğru yolu ile ilgili bir konu değildir. O aynı zamanda bir şeylere değer biçmenin de doğru yoluyla ilgilidir.”

“Adalet size varsayımlarınızı yeniden değerlendirtebilir, ön yargılarınızı sorgulatabilir ve bir tüketici olmakla bir yurttaş olmanın aynı şey olmadığının görmenize yardımcı olabilir.”

“Politikanın amacı, sadece ekonomik ya da kişisel özgürlüğü korumak değildir, bizi daha iyi insanlar haline getirmesi ve ahlaki değerleri yüceltmesi gerekir. Paranın satın alamayacağı şeyler vardır.”

Michael J. Sandel

Sandel, 1953 yılında Minneapolis’te doğdu ve ailesi o on üç yaşındayken Los Angeles’a taşındı. Okulda ve Brandeis Üniversitesi’nde üstün başarı gösterdikten sonra Rhodes Bursu’nu kazanıp Ocford Balliol College’a gitti.

1980’den bu yana Harvard’da ders veriyor ve üniversitenin Anne T. Ve Robert M. Bass Yönetim Bilimleri kürsüsünün başına geçti. 2002’de American Academy of Arts and Science üyeliğine seçildi ve 2002’den 2005’e kadar Bioetik Danışma Kurulu’nda görev yaptı. 2005’te verdiği adalet konferansları filme çekildi ve on iki bölümlük bir televizyon dizisi oldu. 2009’da BBC Reit Lectures için konferans vermeye davet edildi, konferansın konusu yurttaşlık ve bir ortak fayda politikasının başarı şansıydı.

Diğer kitapları arasında Liberalizm ve Adaletin Sınırları (1982), Democracy’s Discontent: America in Search of a Public Philosophy (1996) The Case Against Perfection: Ethics in an Age of Genetic Engineering (2007) ve Paranın Satın Alamayacağı Şeyler (2012) vardır. 

 

Bilgi Paylaştıkca Çogalır...

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[+] kaskus emoticons nartzco

İfade eklemek için tıklayınız.

SmileBig SmileGrinLaughFrownBig FrownCryNeutralWinkKissRazzChicCoolAngryReally AngryConfusedQuestionThinkingPainShockYesNoLOLSillyBeautyLashesCuteShyBlushKissedIn LoveDroolGiggleSnickerHeh!SmirkWiltWeepIDKStruggleSide FrownDazedHypnotizedSweatEek!Roll EyesSarcasmDisdainSmugMoney MouthFoot in MouthShut MouthQuietShameBeat UpMeanEvil GrinGrit TeethShoutPissed OffReally PissedMad RazzDrunken RazzSickYawnSleepyDanceClapJumpHandshakeHigh FiveHug LeftHug RightKiss BlowKissingByeGo AwayCall MeOn the PhoneSecretMeetingWavingStopTime OutTalk to the HandLoserLyingDOH!Fingers CrossedWaitingSuspenseTremblePrayWorshipStarvingEatVictoryCurseAlienAngelClownCowboyCyclopsDevilDoctorFemale FighterMale FighterMohawkMusicNerdPartyPirateSkywalkerSnowmanSoldierVampireZombie KillerGhostSkeletonBunnyCatCat 2ChickChickenChicken 2CowCow 2DogDog 2DuckGoatHippoKoalaLionMonkeyMonkey 2MousePandaPigPig 2SheepSheep 2ReindeerSnailTigerTurtleBeerDrinkLiquorCoffeeCakePizzaWatermelonBowlPlateCanFemaleMaleHeartBroken HeartRoseDead RosePeaceYin YangUS FlagMoonStarSunCloudyRainThunderUmbrellaRainbowMusic NoteAirplaneCarIslandAnnouncebrbMailCellPhoneCameraFilmTVClockLampSearchCoinsComputerConsolePresentSoccerCloverPumpkinBombHammerKnifeHandcuffsPillPoopCigarette