Siyah Kuğu (2007) / Nassim Nicholas Taleb

“Batı Avustralya’da ilk kâşifler tarafından bir siyah kuğu görülünceye kadar, insanlar kuğuların beyaz olduğunu varsayıyordu; beyaz olmaları kuğuların tarifinin bir parçasıydı. Buna karşılık Nassim’in kitabında işaret ettiği gibi, tek bir farklı çeşit, varsayımlarımızın yanlışlığını ortaya çıkartmak için yeterlidir.”

“Az sayıdaki Siyah Kuğular, dünyamızdaki neredeyse her şeyi açıklıyor; fikirlerin ve dinlerin başarılarından tarihsel olayların dinamiğine, kendi kişisel hayatlarımızın öğretilerine kadar.

Dünya daha karmakarışık bir hal aldığı için siyah kuğuların etkisi giderek büyüyor. Düşük öngörülebilirlik ve büyük etkinin bileşimiyse insan zihni için bir soruna neden oluyor çünkü beynimiz bilinen ve görünür olan üzerin odaklanmak üzere tasarlanmıştır.”

“Taleb zihnimizin bulanık üçüzlerin cezasını çektiğini söyler:

*Yanlış anlamak: Dünyada olup bitenler konusunda gerçekte olduğundan daha fazlasını anladığımıza inanırız.

*Geçmişe dönük çarpıtma: Olaylara olup bittikten sonra bir hikâye uydurarak olanlara bir anlam yükleriz. Bu, tarih dediğimiz şeydir.

*Olaylara, istatistiklere ve kategorilere aşırı değer biçme: Bunların geleceği öngörebildikleri, hatta bize isabetli bir gerçeklik resmi çizebilecekleri konusunda kendimizi kandırmamalıyız.”

“Bir hindi, çiftçiye çok iyi gözle bakar çünkü kendisine bol miktarda yiyecek ve barınak sağlanmaktadır. Ama o zaman kadarki hayatı tümüyle yanıltıcıdır çünkü bir gün hiç beklenmedik bir şekilde kesilir. Alınacak ders, bize ne söylenmiş olursa olsun geçmişin genel olarak gelecek hakkında hiçbir şey söylemediğidir; bugünün görünüşteki normalliği, acımasızca yanıltıcıdır. İnsan beyni, tecrübeden hareketle genel varsayımlar yapacak şekilde tasarımlanmıştır. Burada sorun gerçek hayatta bütün bir varoluş boyunca sadece beyaz kuğular gördükten sonra siyah bir kuğunun ortaya çıkmasıdır.”

“Doğrusal ilişkiler tamamen istisnadır; anlaşılmaları kolay olduğu için onlara sadece okullarda ve ders kitaplarında odaklanırız. Dün, bir gün boyunca görebileceğim doğrusal şeyleri listelemek için etrafıma yeniden bir göz atmayı denedim. Yağmur ormanında kareleri ve üçgenleri avlayan birinin bulabileceğinden daha fazla bir şey bulamadım.”

“Biz, primatların insan türünden olanlar, kural açlığı çekeriz çünkü tam olarak kafamıza girebilmeleri için meselelerin boyutlarını azaltmaya ihtiyaç duyarız. Ya da daha da acıklısı, onları kafamıza sokabilmek için. Enformasyon ne kadar rastgeleyse, boyutsallığı o kadar artar ve bu yüzden de özetlenmesi zorlaşır. Onu ne kadar çok özetlerseniz o kadar çok düzen, o kadar az rastgelelik sokarsınız içine, Dolayısıyla bizi işleri basitleştirmeye zorlayan aynı koşul, dünyanın gerçekte olduğundan daha az rastgele olduğunu düşünmeye zorlar.”

“Bir hükümde bulunmadan ve açıklamalara direnerek gerçekleri görmek hatırı sayılır bir çaba gerektirir. Bu kuramsallaştırma hastalığı nadiren bizim kontrolümüz altındadır: Büyük ölçüde anatomiktir, biyolojimizin bir parçasıdır, bu yüzden de onunla mücadele, kişinin kendi benliğiyle mücadele etmesini gerektirir.

“Dünyaya düzenli bir yer görüntüsü vermek istiyoruz ama hiç beklenmedik olayların sıklığı, şeylerin nedenini gerçekte bilmediğimizi bize anlatıyor.”

Nassim Nicholas Taleb

Taleb, 1960 yılında Lübnan’daki Amioun’da doğdu. Ailesinin Fransız vatandaşlığı vardı ve o da bir Fransız okulunda okudu. 1975 yılında başlayan Lübnan İç Savaşı sırasında birkaç yıl evlerinin bodrumunda ders çalıştı.

Türev ürünler simsarıyken olasılık ve belirsizlik problemlerinde uzman bir matematik analistine dönüşerek Credit Suisse First Boston, UBS ve BNP-Paribas gibi önde gelen bankalarda görev yaptı. Taleb, hala New York Üniversitesi Politeknik Enstitüsü’nde Risk Mühendisliği bölümünde profesördür ve aynı zamanda da bir serbest yatırım fonu olan Universa ile IMF’e danışmanlık yapmaktadır. Wharton Üniversi’nden yüksek lisans ve Paris Üniversitesi’nden de doktora derecesine sahiptir.

Başlıca kitapları alfabetik sırayla; Antifragile: Things that Gain from Disorder, Antikırılganlık, Siyah Kuğu, Taşın Altındaki El olarak sayılabilir. 

Bilgi Paylaştıkca Çogalır...

Tek Cevap Kime:“Siyah Kuğu (2007) / Nassim Nicholas Taleb”

  1. hiç beklenmedik olayların sıklığı, şeylerin nedenini gerçekte bilmediğimizi bize anlatıyor. ewet :) Smile Ghost :heart:

    ****************************************

    Bazen fısıltıyla, bazen bağırarak.

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[+] kaskus emoticons nartzco

İfade eklemek için tıklayınız.

SmileBig SmileGrinLaughFrownBig FrownCryNeutralWinkKissRazzChicCoolAngryReally AngryConfusedQuestionThinkingPainShockYesNoLOLSillyBeautyLashesCuteShyBlushKissedIn LoveDroolGiggleSnickerHeh!SmirkWiltWeepIDKStruggleSide FrownDazedHypnotizedSweatEek!Roll EyesSarcasmDisdainSmugMoney MouthFoot in MouthShut MouthQuietShameBeat UpMeanEvil GrinGrit TeethShoutPissed OffReally PissedMad RazzDrunken RazzSickYawnSleepyDanceClapJumpHandshakeHigh FiveHug LeftHug RightKiss BlowKissingByeGo AwayCall MeOn the PhoneSecretMeetingWavingStopTime OutTalk to the HandLoserLyingDOH!Fingers CrossedWaitingSuspenseTremblePrayWorshipStarvingEatVictoryCurseAlienAngelClownCowboyCyclopsDevilDoctorFemale FighterMale FighterMohawkMusicNerdPartyPirateSkywalkerSnowmanSoldierVampireZombie KillerGhostSkeletonBunnyCatCat 2ChickChickenChicken 2CowCow 2DogDog 2DuckGoatHippoKoalaLionMonkeyMonkey 2MousePandaPigPig 2SheepSheep 2ReindeerSnailTigerTurtleBeerDrinkLiquorCoffeeCakePizzaWatermelonBowlPlateCanFemaleMaleHeartBroken HeartRoseDead RosePeaceYin YangUS FlagMoonStarSunCloudyRainThunderUmbrellaRainbowMusic NoteAirplaneCarIslandAnnouncebrbMailCellPhoneCameraFilmTVClockLampSearchCoinsComputerConsolePresentSoccerCloverPumpkinBombHammerKnifeHandcuffsPillPoopCigarette