Dil Deneyimi Nasıl Çerçeveler?

Sözler deneyimlerimizi sadece temsil etmekle kalmaz aynı zamanda deneyimin bazı yönlerini ön plana çıkarıp bazılarını geri plana iterek onları farklı algılamalara neden olacak şekilde çerçeveler de. Örneğin: “ama”, “ve”, “olsa bile” gibi bağlaç sözcükleri ile kurulmuş bir cümleyi ele alalım. Düşünce veya deneyimlerimizi bu farklı bağlaç sözcükleriyle ilişkilendirdiğimizde bunların her biri dikkatimizin deneyimin farklı yönüne odaklanmasına neden olacaktır. Eğer herhangi bir kişi cümleyi, “Bugün hava çok güzel ama yarın yağmur yağacak,” şeklinde ifade ediyorsa, dikkat yarın yağacak olan yağmura odaklanacak ve ister istemez bugünün güneşli olduğu gerçeği göz ardı edilecektir. Eğer aynı kişi aynı cümleyi, “Bugün hava çok güzel ve yarın yağmur yağacak,” şeklinde ifade ediyorsa dikkat iki olay üzerinde de eşit şekilde odaklanacaktır. Cümlelerin yeri değiştirilip iki olay “olsa bile” bağlacı ile birleştirildiğinde, “Yarın yağmur yağacak olsa bile bugün hava çok güzel,” ifadesinde, dikkat havanın güzel olmasına odaklanacak ve yarın yağacak olan yağmur geri plana itilecektir.

Kurulan cümlenin içeriği ne olursa olsun istenildiğinde kullanılan bağlaçlar ve/veya cümlelerin yeri değiştirilerek, hatta ses tonunda yapılacak değişikliklerle bile buna benzer sözel çerçevelemeler ortaya çıkacaktır.

Ne yazık ki bazı kimselerin “ama” veya “fakat” sözcüğünü sıkça kullanıp deneyimin olumlu tarafını kaçırmak gibi alışkanlık haline getirdikleri kalıplar vardır.

Bu tip sözel çerçevelemeler, herhangi bir durumun yorum ve yanıtlama biçimini önemli ölçüde etkileyebilirler. Şimdi şu örneğe bir göz atalım: “İstediğin her şeyi yapabilirsin eğer yeterince çok çalışmaya istekliysen tabii ki.” Bu son derece destekleyici ve onaylayıcı bir inanç olup neden-sonuç ilişkisi ile deneyimin iki önemli parçasını birbirine bağlayan bir cümle yapısıdır: ”İstediğin her şeyi yapmak” ve “yeterince çok çalışmak.”

İstediğin her şeyi yapmak oldukça güdüleyici bir durumdur. Yeterince çok çalışmak ise fazlasıyla istenilen bir şey değildir. Her iki cümle “istediğin her şeyi yapabilirsin” cümlesi ön planda olacak şekilde birbirine bağlandığında güçlü bir motivasyon duygusu yaratmaktadır. Şimdi “eğer” bağlacı ile bağlanan bu iki cümlenin yer değiştirmesi halinde ne olacağına bir bakalım: “Eğer yeterince çok çalışmaya istekliysen istediğin her şeyi yapabilirsin.” Bu şekliyle bu cümle aynı kelimeleri içermesine rağmen yeterince çalışma isteği ön planda olduğundan etki bir şekilde zayıflamaktadır. Çünkü bu haliyle cümle, birini ikna etme çabası gibi görünmektedir.

Bilgi Paylaştıkca Çogalır...

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[+] kaskus emoticons nartzco

İfade eklemek için tıklayınız.

SmileBig SmileGrinLaughFrownBig FrownCryNeutralWinkKissRazzChicCoolAngryReally AngryConfusedQuestionThinkingPainShockYesNoLOLSillyBeautyLashesCuteShyBlushKissedIn LoveDroolGiggleSnickerHeh!SmirkWiltWeepIDKStruggleSide FrownDazedHypnotizedSweatEek!Roll EyesSarcasmDisdainSmugMoney MouthFoot in MouthShut MouthQuietShameBeat UpMeanEvil GrinGrit TeethShoutPissed OffReally PissedMad RazzDrunken RazzSickYawnSleepyDanceClapJumpHandshakeHigh FiveHug LeftHug RightKiss BlowKissingByeGo AwayCall MeOn the PhoneSecretMeetingWavingStopTime OutTalk to the HandLoserLyingDOH!Fingers CrossedWaitingSuspenseTremblePrayWorshipStarvingEatVictoryCurseAlienAngelClownCowboyCyclopsDevilDoctorFemale FighterMale FighterMohawkMusicNerdPartyPirateSkywalkerSnowmanSoldierVampireZombie KillerGhostSkeletonBunnyCatCat 2ChickChickenChicken 2CowCow 2DogDog 2DuckGoatHippoKoalaLionMonkeyMonkey 2MousePandaPigPig 2SheepSheep 2ReindeerSnailTigerTurtleBeerDrinkLiquorCoffeeCakePizzaWatermelonBowlPlateCanFemaleMaleHeartBroken HeartRoseDead RosePeaceYin YangUS FlagMoonStarSunCloudyRainThunderUmbrellaRainbowMusic NoteAirplaneCarIslandAnnouncebrbMailCellPhoneCameraFilmTVClockLampSearchCoinsComputerConsolePresentSoccerCloverPumpkinBombHammerKnifeHandcuffsPillPoopCigarette